Беше време да се вратиме во Банско, за да ги наполниме ранците и, најважно, да дознаеме што се случува со Н. Парапунов. Првото нешто што ни го соопшти Ал. Пицин беше дека следната вечер во месноста „Св. Арангел“, кај крушата, ќе дојде Парапунов. Тоа многу нѐ израдува. Ги наполнивме ранците и излеговме.
Следната вечер Парапунов дојде прилично доцна. Како што беше и очекувано, веднаш го опсипавме со прашања за неговото здравје, за провалата и начинот на кој успеал да се извлече, за вестите од фронтовите и дали има нови упатства. На почетокот тој кратко ни одговори на сите прашања, бидејќи почна да врне дожд, па тргнавме ноќта да ја дочекаме во колибите во месноста „Ланкодур“.
Нашиот разговор со Парапунов траеше долго, иако на сите ни се спиеше. Тој подробно ни раскажа за провалата во Разлошко и Светиврачко и како успеал да се извлече од Разлог. Ние не само што го слушавме неговото детално раскажување, туку поставувавме и прашања и упатувавме забелешки.
„Зошто митралезот не заврши во рацете на партизаните, туку остана во пиланата на Предел?“ – беше прашање што сите си го поставувавме. На крајот на краиштата, тој беше донесен токму за нас. Но, покрај извесното доцнење при предавањето, се покажа дека бил многу старомоден и тежок — на тркала како топ и не можел да се носи од луѓе. За него бил потребен катер, а тоа веќе го правеше сосема непогоден за одред со состав како нашиот.
– Зошто не остана во Банско додека татко ми дознае од другарите каде сме ние? – го прашав јас. – Нели, како што самиот кажуваш, тој ти го предложил тоа? Зошто се изложуваш на ризик да те затрупа виулица кон Предел?
– Но најважно беше ние да се поврземе – додаде Рачев.
– А како ќе нѐ поврзе татко ти? Полицијата очигледно те бара. Зарем нема да следи со кого се среќава татко ти и на тој начин да ја доведеме и кај вас? – се правдаше тој. – Но најважно беше што не сакав вашите да треперат цела ноќ и цел ден.
Таков беше Никола Парапунов. Секогаш ги штедеше другите, а себеси – никогаш.
Заспавме малку пред зори. Стражарот Н. Рачев забележал светла од фенери и ме разбуди. Погледнав надвор. По растојанието меѓу фенерите се гледаше дека по разкаленетиот пат од Банско кон Пирин се движи воена колона. Заклучивме дека, под изговор на воена вежба, војската може да ги претресе колибите и малкуте копнени места во овој крај.
Затоа брзо тргнавме кон месноста „Св. Никола“, со намера некаде да се прикриеме и да набљудуваме.
Разденуваше, но дождот не само што не престануваше, туку се засили и премина во лапавица. Додека се искачувавме по стрмната падина обрасната со леска, уште повеќе се измокривме. Моравме да се искачиме повисоко, каде што, иако имаше снег, имаше и една колиба во која можевме да се засолниме и исушиме.
Кога стигнавме до колибата, веќе врнеше обилен снег и не се гледаше подалеку од дваесет до триесет метри, бидејќи имаше и магла од големата влажност. Запаливме голем оган и се исушивме, но не брзавме да излеземе, бидејќи внатре, иако малку зачадено, сепак беше суво и топло. Затоа се менувавме на стража по половина час. Но дежурните само повремено погледнуваа надвор за да се уверат дека поради силниот снег и маглата ништо не се гледа, па повторно влегуваа на топло.
Еден момент излегов надвор и видов дека снегот значително ослабнал, а тивок ветер пред очите ми ја растера маглата. Тогаш на свежиот снег забележав човечка трага и колку повеќе маглата се расчистуваше – а тоа се случуваше за неколку секунди – толку подалеку се гледаше. Одеднаш видов дека на околу сто до сто и педесет чекори југоисточно оди војник, а некаде полево и понапред се гледаа само трагите од друг. Првиот на почетокот поминал не подалеку од триесет до четириесет метри од колибата. Но по сè се гледаше дека не ја забележал, бидејќи сосема мирно се оддалечуваше, разменувајќи по некој збор со другарите.
„А што ако се беше натрапил на колибата и почнеше да пука?“ – си помислив јас и, скриен зад аголот на колибата, продолжив да го набљудувам однесувањето на војникот, а и да се огледам наоколу дали има уште некој. Но повеќе војници немаше, а нов бран магла повторно ја покри околината.
Овој случај на невнимателен однос кон сопственото обезбедување сериозно го разгледавме и решивме: отсега натаму, колку и да е неверојатно некој да дојде, колку и да е лошо времето, ако има двајца или повеќе луѓе, секогаш мора да има стражар.
По неколку дена нè информираа дека, навистина, под изговор на вежба, војската ги претресувала овие краишта.
Следниот ден отидовме во колибата на бај Спас Карафилов од селото Обидим. Потребно беше со овие јатаци на патот кон Неврокоп да се запознае и Никола Парапунов. Како и секогаш, бај Спас нè пречека срдечно и се зафати да ни направи качамак. Нашиот премногу скромен и предан јатак дури тогаш ни раскажа дека учествувал во Владайското војничко востание во септември 1918 година, па разговорот стана поотворен и пожив.
Дали затоа што од сите бев најмлад или поради некоја друга причина, но бај Спас во разговорот почна повеќе да ми се обраќа мене и ме праша како се викам. „Георги“ – машинално одговорив јас. (Во тоа време не ги кажувавме ни псевдонимите насекаде, за да не се откријат.) Тогаш бај Спас, кој веројатно имаше над шеесет години, почна да ми се обраќа со „бај Георги“: „Е па тогаш, бај Георги…“, „Што велиш ти, бај Георги…“, „Па како ќе стане таа работа…“ и слично.
На враќање бевме многу расположени, и од охрабрувачкиот разговор со нашиот добар јатак, а особено од бурното доаѓање на пролетта. Тогаш Н. Парапунов почна да ми се обраќа со „бај Георги“ при секое обраќање: „Е па што велиш ти, бај Георги“ или повторуваше „Е така, бај Георги“. Овој псевдоним толку ми се „залепи“ што моите први псевдоними веднаш беа заборавени од најблиските другари. Јас станав „бај Георги“. (По провалата во 1943 година, кога добив и смртна пресуда, повторно го сменив, но сепак останав бај Георги. И до денес другарите, браќата, па дури и татко ми, кој исто се викаше Георги, ме нарекуваат бај Георги.)
Во текот на неколку дена, додека бевме заедно, ги разгледувавме и општата состојба и положбата на партиската организација во Разлошко по провалата во јануари и утврдивме мерки за нејзино зацврстување.
Никола Парапунов даде многу воздржана и објективна оценка за перспективата на развојот на револуционерното движење. Тој даде упатства да ја обиколиме околијата, да ги поттикнеме партиските организации, да ја активизираме нивната работа во разобличувањето на противнародната политика на владата и во отпорот против ограбувањето на храната и другите производи од народот; да се среќаваме повеќе со другарите и со другите чесни луѓе и да ја зајакнуваме нивната вера во нашата победа, повторно нагласувајќи ја потребата да ги подготвуваме другарите за долга и тешка борба.
Откако ги уточнивме следните средби и начините за поврзување во случај на потреба, се разделивме. Никола Парапунов и Иван Козарев заминаа за Разлог.
Јас и Никола Рачев одржавме средба со партискиот комитет во Банско – другарите Никола Голев, Александар Пицин и Манаил Тодев, а потоа и со Георги Гр. Тренчов и други другари од кооперацијата „Изгрев“. Потоа се разделивме за неколку дена. Тој замина за селата Бања и Јакоруда, а јас – за селото Елешница.
Во Елешница одржав неколку средби со одделни групи и ги инструирав за понатамошната работа. Со Георги Васев се договоривме како да се поврзуваме преку Разлог и Банско и ги определивме јавките во селото.
Ме информираа дека другарите се држат добро. Нивната вера во конечната победа на Црвената армија е голема и духот не им е паднат. Ми кажаа дека селскиот кмет Ралчев се зближил со некои другари. Ралчев не беше од најлошите кметови, но беше итрец.
Кога тие другари почнаа да ме уверуваат дека кметот е добар и дека ги штител да не бидат интернирани, побарав да ми дадат податоци од каде е роден и каде работел, за да можеме, ако ни се укаже можност, да провериме каков човек бил таму. Воедно им предложив на соодветен начин да го „испитаат“ како размислува за некои прашања – како војната, доставките и слично.
Ако кметот навистина беше добар човек, тоа несомнено можеше многу да ни користи, без потреба отворено да ја демонстрираме нашата блискост со него. Можеби беше вистина дека го штител Георги Васев и некои други за да не бидат интернирани и така да не го изгубиме раководството на кооперацијата, што за нас беше многу важно. Но таа блискост имаше и негативна страна. Затоа побарав тие да работат така што не кметот да ја користи таа блискост за мирно да ги спроведува мерките на фашистичката власт, туку ние да ја спроведуваме линијата на нашата партија.
